XY Grafieken


Spreidingsdiagram (Scatterplot)

foto_boek.jpg

Spreidingsdiagram tip1.pngDoel
 •Een relatie tussen twee continue variabelen visualiseren

In het kort
Een spreidingsdiagram is een grafiek waarmee een relatie tussen twee continue variabelen wordt weergegeven.

Toelichting
Een spreidingsdiagram helpt om aannamen of hypothesen te bevestigen. Deze relatie kan afwezig, deels aanwezig (lineair of niet-lineair) of (heel) sterk zijn. Bij twist of twijfel, of indien de belangen groot zijn, adviseren wij vaak om verder te analyseren en een hypothesetoets zoals regressieanalyse in te zetten. Hiermee kun je beoordelen of een visueel mogelijke relatie wel of niet toevallig is.
Bedenk dat er meestal grafiekopties zijn, zoals kleuropties of een (regressie)lijn in de grafiek (om een eventuele relatie makkelijker te zien).

Aanpak
• Verzamel ‘gepaarde data’, dat wil zeggen dat je aan een statistische eenheid minimaal twee continue variabelen meet (bijvoorbeeld lengte en gewicht van testpersonen)
• Plaats de gepaarde waarden enerzijds verticaal op de Y-as (de te verbeteren variabele Y) en anderzijds op de horizontale X-as (de mogelijk ‘oorzakelijke’ variabele X)
• Interpreteer de waarden en (lineair) patroon in de grafiek. Lijkt er een verband?

Synoniem en/of alternatief
In het Engels: Scatterplot. Een spreidingsdiagram heet ook wel puntendiagram.

Duur
Een spreidingsdiagram is digitaal snel te maken. Indien de data digitaal direct beschikbaar zijn, is dat in seconden te maken. Ervaring met statistische software is wel nodig. Vaak is het verzamelen, juist opzetten en gereedmaken van data wel tijdrovend.

Voorbeeld
Onderstaande voorbeelden geven typisch relaties of patronen weer, zoals ‘geen relatie’, een ‘positieve lineaire relatie’, een ‘negatieve lineaire relatie’ of een ‘niet-lineaire relatie’. De diverse voorbeelden zijn respectievelijk:

• Uit de logistiek (tijdig leveren van orders, versus missende onderdelen per week)
• Lichaamsmetingen (rechter armlengte versus lengte van personen)
• Budgetbesparing en ziektepercentage per maand (data van een jaar lang)
• Waterpoloteam (aantal doelpunten personen versus hun ervaring)

Spreidingsdiagram voorbeeld.png

foto_boek.jpg